Pomoc i kontakt

roztargniona dziewczyna podnosi słuchawkę aby usłyszeć co ma do powiedzenia jej koleżanka
19 objawów ADHD u osób dorosłych.

Jakie zachowania są typowe dla osób z ADHD? 20 objawów ADHD u osób dorosłych.

Spis treści:

ADHD jest zaburzeniem często kojarzonym z dziećmi, ale dotyczy również dorosłych. Chociaż ta informacja do niedawna nie była powszechnie znana, teraz rozumie się, że ADHD może się objawiać także w dorosłym życiu. Jakie są objawy ADHD u dorosłych? Oto 20 sygnałów wskazujących na nadpobudliwość psychoruchową u osób pełnoletnich.

Ciekawostka

ADHD jest zaburzeniem, którego pierwsze oznaki pojawiają się zwykle we wczesnym dzieciństwie. Około 8% dzieci wykazuje symptomy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Przyjęło się, że ADHD dotyczy głównie dzieci, zwłaszcza że typowe objawy stają się widoczne, gdy dziecko rozpoczyna edukację (w wieku 6-9 lat). Jednak w rzeczywistości około 75% osób z ADHD nie „wyrasta” z tego zaburzenia, a objawy w dorosłości mogą prowadzić do pogłębiających się problemów.

  • U dorosłych ADHD może być poważnym wyzwaniem. Impulsywne zachowania wynikające z tego zaburzenia często utrudniają wykonywanie obowiązków zawodowych oraz nawiązywanie i utrzymywanie trwałych relacji z innymi ludźmi.

  • ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, to zaburzenie występujące u około 5% dorosłej populacji. Jednak według niektórych źródeł, rzeczywista liczba osób dotkniętych tym zaburzeniem może być znacznie wyższa niż wskazują dostępne statystyki.

  • Terapia dorosłych z ADHD jest skuteczna, gdy jest kompleksowa, co oznacza połączenie różnych metod leczenia. Taki zintegrowany podejście zwykle obejmuje zarówno farmakoterapię, jak i interwencje psychologiczne czy behawioralne.

Niestety, problemem jest brak odpowiedniej świadomości i rozgłosu na temat ADHD, szczególnie w kontekście dorosłych pacjentów. W Polsce istnieje również niedobór specjalistów zajmujących się diagnozą i terapią ADHD u dorosłych. W całym kraju dostępnych jest tylko kilkudziesięciu terapeutów specjalizujących się w tej dziedzinie.

Jakie są objawy ADHD u osób dorosłych?

Głównymi objawami ADHD (zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) są nadmierna drażliwość, problemy z kontrolowaniem emocji, trudności w nawiązywaniu relacji, niecierpliwość oraz wahania nastroju. U dzieci te objawy często są przypisywane trudnemu okresowi dorastania i sposobom radzenia sobie z nowymi sytuacjami. Opiekunowie mogą oczekiwać, że trudne zachowania dziecka miną z czasem. Jednak w większości przypadków ADHD nie znika, lecz zmieniają się objawy i ich intensywność.

ADHD u dorosłych objawia się inaczej niż u dzieci. Charakterystyczne dla dorosłych z tym zaburzeniem są brak wiary w siebie, niskie poczucie własnej wartości i tendencja do porównywania się z innymi. Te uczucia mogą nasilać trudności, z jakimi borykają się osoby dorosłe z ADHD. Ponadto, warto zauważyć, że ADHD nie manifestuje się identycznymi objawami u każdej osoby, co oznacza, że różni ludzie mogą doświadczać różnych symptomów. Kluczowym elementem w radzeniu sobie z zaburzeniem jest podjęcie terapii.

Obejrzyj krótkie video z szybkim wypunktowaniem zachowań typowych dla osób z ADHD!

Oto lista 20 potencjalnych objawów, które mogą występować u osób pełnoletnich z ADHD:

Osoby dorosłe z ADHD często doświadczają problemów z pamięcią i organizacją, co prowadzi do gubienia przedmiotów i zapominania o ważnych sprawach. Można to zaobserwować w codziennych sytuacjach, takich jak:
  • Zapominanie o spotkaniach: Utrata świadomości nadchodzących wydarzeń czy umówionych spotkań, nawet jeśli zostały zaplanowane z wyprzedzeniem.
  • Gubienie kluczy lub portfela: Regularne zapominanie, gdzie zostawiono codzienne przedmioty, co często prowadzi do frustracji i pośpiechu.
  • Pomijanie ważnych terminów: Zapominanie o ważnych datach, takich jak urodziny bliskich czy terminy rozliczeń.
Takie sytuacje mogą powodować stres i poczucie przytłoczenia, zwłaszcza gdy często się powtarzają i wpływają na codzienne życie.
Dorosłe osoby z ADHD mogą wykazywać skłonność do impulsywnych reakcji emocjonalnych, co może prowadzić do napięć w relacjach osobistych i zawodowych. Typowe sytuacje obejmują:
  • Szybkie reagowanie emocjonalne: Reagowanie gniewem lub frustracją w sytuacjach, które wymagają dyplomacji lub spokoju, np. podczas dyskusji z partnerem czy w pracy.
  • Podejmowanie pochopnych decyzji: Impulsywne decyzje bez przemyślenia konsekwencji, co może prowadzić do problemów finansowych, zawodowych lub w relacjach.
Takie zachowania mogą być źródłem konfliktów i nieporozumień, co sprawia, że utrzymanie stabilnych i harmonijnych relacji staje się trudniejsze. Ważne jest, aby osoby z ADHD były świadome wpływu swojej impulsywności na otoczenie i uczyły się strategii radzenia sobie z nią.

Dorosłe osoby z ADHD mogą mieć problem z utrzymaniem uwagi podczas rozmów, co manifestuje się na różne sposoby:

  • Przeoczenie kluczowych informacji: Może to prowadzić do niezrozumienia istotnych punktów dyskusji lub zapominania o ważnych szczegółach.
  • Rozkojarzenie przez zewnętrzne bodźce: Nawet drobne dźwięki lub ruchy w otoczeniu mogą odciągać uwagę, utrudniając skupienie na rozmowie.

Takie trudności mogą prowadzić do nieporozumień i frustracji zarówno u osoby z ADHD, jak i u jej rozmówców. Warto zatem pracować nad technikami poprawy koncentracji i aktywnego słuchania, aby zminimalizować te problemy.

Osoby z ADHD często napotykają trudności w pamięciowym utrwalaniu istotnych informacji, w tym dat i wydarzeń. To prowadzi do różnych problematycznych sytuacji:

  • Zapominanie o urodzinach lub rocznicach: Prowadzi to do zakłopotania i może być odczytywane jako brak zainteresowania bliskimi osobami.
  • Przegapienie ważnych spotkań zawodowych lub osobistych: Może to wywołać konflikty w pracy lub w relacjach prywatnych.

Takie zapominanie kluczowych informacji może być źródłem stresu i wpływać na reputację osoby z ADHD. Używanie narzędzi pomocniczych, takich jak kalendarze cyfrowe, przypomnienia czy planery, może pomóc w lepszym organizowaniu i zapamiętywaniu ważnych terminów.

Dorosłe osoby z ADHD mogą wykazywać tendencję do mówienia więcej niż przeciętnie, co może prowadzić do trudności w komunikacji:

  • Dominowanie w rozmowach: Może to prowadzić do monopolizowania dyskusji i niepozwalania innym na wypowiedzenie się.
  • Mówienie bez zastanowienia: Wypowiadanie się bez przemyślenia konsekwencji, co może prowadzić do niezamierzonych obraz lub nieporozumień.

Nadmierna gadatliwość i trudności w kontrolowaniu wypowiedzi mogą prowadzić do społecznych niezręczności i problemów w utrzymaniu zdrowych relacji. Praca nad umiejętnościami komunikacyjnymi i świadomość własnych tendencji może pomóc w lepszym zarządzaniu tymi wyzwaniami.

Dla osób z ADHD, sytuacje wymagające cierpliwego oczekiwania, takie jak stanie w kolejce, mogą być szczególnie trudne:

  • Narastające uczucie frustracji: Czas oczekiwania może wywoływać rosnące poczucie irytacji i niecierpliwości.
  • Trudność w zachowaniu spokoju: Osoby z ADHD mogą mieć problem z utrzymaniem spokoju w statycznych sytuacjach, co może prowadzić do niekomfortowych lub nieodpowiednich reakcji.

Takie wyzwania związane z cierpliwym oczekiwaniem mogą prowadzić do społecznego dyskomfortu i negatywnie wpływać na codzienne doświadczenia. Świadomość tej tendencji i stosowanie technik relaksacyjnych lub rozpraszających uwagę może pomóc w radzeniu sobie z irytacją.

Osoby z ADHD często wykazują brak cierpliwości w interakcjach z innymi, co objawia się w konkretne zachowania:

  • Dokańczanie wypowiedzi innych: Skłonność do przerywania i kończenia zdań rozmówców, co może być postrzegane jako brak szacunku lub zainteresowania tym, co mają do powiedzenia.
  • Szybka reakcja bez zastanowienia: Odpowiadanie na pytania lub komentarze zanim rozmówca zdąży je ukończyć, co może prowadzić do nieporozumień.

Brak cierpliwości i dokańczanie zdań za innych mogą być źródłem konfliktów i nieporozumień w relacjach. Praca nad świadomością własnych reakcji i ćwiczenie cierpliwości może pomóc w poprawie komunikacji i wzajemnego zrozumienia.

Osoby z ADHD często napotykają trudności w organizacji i zarządzaniu wielozadaniowością:

  • Zmagania z utrzymaniem porządku: Trudności w utrzymaniu organizacji w życiu codziennym, pracy czy domu, co może prowadzić do chaosu i stresu.
  • Problemy z wykonaniem kilku zadań jednocześnie: Wykonywanie więcej niż jednej czynności na raz może być wyzwaniem, często kończąc się nieefektywnością lub popełnianiem błędów.

Dezorganizacja i problem z wielozadaniowością mogą znacząco wpłynąć na produktywność i codzienne funkcjonowanie. Przyjmowanie strategii takich jak tworzenie list zadań, priorytetyzacja i skupienie na jednym zadaniu naraz może pomóc w lepszym radzeniu sobie z tymi wyzwaniami.

Prokrastynacja jest częstym problemem wśród osób dorosłych z ADHD, charakteryzującym się opóźnianiem lub unikaniem wykonania zadań do momentu, gdy stają się pilne:

  • Zwiększony stres i napięcie: Odkładanie zadań do ostatniej chwili często prowadzi do zwiększonego stresu i presji czasowej.
  • Wpływ na jakość pracy: Spowodowane pośpiechem prace często są niższej jakości i mogą zawierać błędy.

Odkładanie zadań na ostatnią chwilę może prowadzić do cyklu chronicznego stresu i niezadowolenia. Przyjęcie technik zarządzania czasem, takich jak planowanie z wyprzedzeniem, ustanawianie realistycznych terminów i dzielenie większych zadań na mniejsze, łatwiejsze do zarządzania części, może pomóc w przełamaniu nawyku prokrastynacji.

Osoby z ADHD często doświadczają problemów z utrzymaniem koncentracji, co manifestuje się w różnych aspektach życia:

  • Trudności w skupieniu uwagi na zadaniach: Nawet proste zadania mogą wydawać się trudne do ukończenia z powodu łatwego rozpraszania się.
  • „Bujanie w obłokach”: Zamyślanie się i utrata kontaktu z rzeczywistością, co może utrudniać aktywne uczestnictwo w rozmowach czy spotkaniach.

Takie deficyty uwagi mogą prowadzić do problemów w pracy i w relacjach osobistych. Przyjęcie technik poprawiających koncentrację, jak medytacja, ćwiczenia mindfulness czy planowanie krótkich przerw na relaks, może pomóc w zwiększeniu skupienia.

Osoby z ADHD mogą mieć skłonność do przerywania innych, co może wpływać na jakość komunikacji:

  • Nieświadome przerywanie: Osoby z ADHD często nie zdają sobie sprawy, że wchodzą w słowo, co może być postrzegane jako brak szacunku lub zainteresowania tym, co mówi rozmówca.
  • Impulsywne reagowanie: Szybkie wypowiadanie się bez czekania na zakończenie myśli przez drugą osobę, co może prowadzić do nieporozumień i frustracji.

Takie zachowanie może być źródłem napięć w relacjach i na spotkaniach zawodowych. Praca nad świadomością własnego zachowania i aktywnym słuchaniem może pomóc w poprawie interakcji z innymi i budowaniu lepszych relacji komunikacyjnych.

Osoby z ADHD często doświadczają wyzwań związanych z koncentracją na dłuższych lub bardziej wymagających zadaniach:

  • Częste odrywanie uwagi: Problemy z utrzymaniem skupienia podczas czytania lub oglądania filmu, co może skutkować koniecznością wielokrotnego powracania do tego samego fragmentu.
  • Łatwe rozpraszanie się przez otoczenie: Nawet niewielkie bodźce zewnętrzne, takie jak dźwięki czy ruchy, mogą przerywać koncentrację i odciągać uwagę od zadania.

Takie trudności mogą być frustrujące i ograniczać możliwość cieszenia się aktywnościami, które wymagają dłuższego skupienia. Stosowanie technik takich jak wybieranie cichego otoczenia, ustawianie krótkich celów lub korzystanie z pomocy wizualnych i dźwiękowych może wspierać lepsze skupienie.

Osoby z ADHD mogą mieć problem z koncentracją na detalach, co często skutkuje popełnianiem błędów:

  • Przeoczenie istotnych informacji: W pracy czy podczas codziennych zajęć, takie przeoczenia mogą prowadzić do niedokładności lub niekompletności wykonywanych zadań.
  • Pomyłki wynikające z pośpiechu: Szybkie działanie bez dokładnego skupienia na szczegółach może skutkować błędami, które później trzeba poprawiać.

Niedostateczna uwaga poświęcona detalom może negatywnie wpływać na wydajność pracy i relacje interpersonalne. Przyjęcie strategii takich jak dokładne sprawdzanie wykonanej pracy, robienie notatek czy planowanie dodatkowego czasu na przegląd i korektę może pomóc w zwiększeniu dokładności i zmniejszeniu liczby błędów.

Osoby z ADHD często doświadczają niepokoju i niekomfortu podczas długotrwałego siedzenia:

  • Niecierpliwość podczas długich spotkań lub wydarzeń: Może być trudno pozostać na miejscu przez dłuższy czas bez poczucia niepokoju lub potrzeby poruszenia się.
  • Częste wstawanie i chodzenie: Potrzeba ruchu może skłaniać do częstego wstawania, co może być rozpraszające dla innych i trudne do zrozumienia w niektórych środowiskach, jak np. w biurze.

Taki niepokój ruchowy może być wyzwaniem w środowiskach wymagających długiego siedzenia i skupienia, takich jak miejsce pracy czy wykłady. Zastosowanie technik relaksacyjnych, krótkich przerw na ruch, czy nawet korzystanie z biurek stojących może pomóc w lepszym radzeniu sobie z potrzebą ruchu.

Osoby z ADHD często rozwijają różne nawyki ruchowe jako sposób na radzenie sobie z nadmiarem energii lub niepokojem:

  • Nieświadome zachowania: Takie działania jak obgryzanie paznokci czy stukanie palcami często są wykonywane nieświadomie, jako sposób na rozładowanie napięcia.
  • Potrzeba ciągłego ruchu: Rysowanie, tupanie stopami lub inne ruchy mogą pomagać w skupieniu uwagi lub radzeniu sobie z niecierpliwością.

Te nawyki ruchowe, choć mogą być pomocne w samoregulacji, czasami są postrzegane jako nieodpowiednie lub rozpraszające przez otoczenie. Świadomość tych zachowań i znalezienie mniej inwazyjnych sposobów na radzenie sobie z niepokojem, jak np. użycie zabawek czy technik relaksacyjnych, może być korzystne.

Osoby z ADHD często mają tendencję do rozpoczynania wielu projektów lub zadań naraz, ale mogą napotykać trudności w doprowadzaniu ich do końca:

  • Zmiana zainteresowań: Skłonność do przeskakiwania od jednego zadania do drugiego bez ukończenia poprzedniego, często w wyniku utraty zainteresowania lub pojawienia się nowego pomysłu.
  • Nadmierna ambicja: Planowanie i rozpoczynanie więcej projektów niż jest możliwe do ukończenia w realistycznym czasie.

Takie zachowania mogą prowadzić do frustracji i poczucia przytłoczenia z powodu nieukończonych zadań. Uczenie się ustalania priorytetów, skupienie na jednym zadaniu na raz i stosowanie technik zarządzania czasem, jak planowanie i ustalanie realistycznych celów, może pomóc w lepszej organizacji pracy i zwiększeniu produktywności.

Osoby z ADHD często wydają się być wielozadaniowe, ale w rzeczywistości mogą mieć trudności z efektywnym zarządzaniem równoczesnymi zadaniami:

  • Przełączanie uwagi: Szybkie przechodzenie od jednego zadania do drugiego bez realnego skupienia się na żadnym z nich, co często prowadzi do mniejszej efektywności.
  • Stała potrzeba ruchu: Częste zmiany aktywności lub pozycji, co może być wynikiem niepokoju lub nadmiaru energii.

Taka pozorna wielozadaniowość i ciągły ruch mogą wydawać się produktywne, ale często nie prowadzą do skutecznego wykonania zadań. Przyjęcie strategii skupienia na jednym zadaniu naraz i wyznaczanie krótkich przerw na aktywność fizyczną lub zmianę otoczenia może pomóc w lepszym zarządzaniu energią i koncentracji.

U osób z ADHD często występuje stałe uczucie wewnętrznego niepokoju i niecierpliwości, co może manifestować się w różnych aspektach życia:

  • Nieustanne uczucie niespokoju: Trudność z relaksacją i ciągłe odczuwanie niepokoju, nawet w sytuacjach, które nie powinny wywoływać stresu.
  • Niecierpliwość w codziennych sytuacjach: Problemy z oczekiwaniem na swoją kolej, słuchaniem innych bez przerwania, czy oczekiwanie na wyniki działań.

To ciągłe uczucie niepokoju i zniecierpliwienia może być męczące zarówno dla osoby z ADHD, jak i dla jej otoczenia. Znalezienie skutecznych sposobów na zarządzanie tymi uczuciami, takich jak techniki relaksacyjne, regularna aktywność fizyczna czy medytacja, może pomóc w zmniejszeniu ich intensywności i poprawie ogólnego samopoczucia.

Osoby z ADHD mogą mieć problem z przewidywaniem skutków swoich działań i odpowiednim planowaniem, co skutkuje pewnymi specyficznymi trudnościami:

  • Nieprzemyślane decyzje: Skłonność do podejmowania decyzji bez pełnego rozważenia potencjalnych konsekwencji, co może prowadzić do problemów w życiu osobistym czy zawodowym.
  • Problemy z długoterminowym planowaniem: Trudności w ustalaniu i realizacji długofalowych celów ze względu na wyzwania w przewidywaniu przyszłych wyników działań.

Takie trudności z planowaniem i przewidywaniem konsekwencji mogą prowadzić do impulsywnych i często nierozważnych decyzji. Praca nad rozwijaniem umiejętności planowania, ustalania realistycznych celów oraz korzystanie z porad i wsparcia specjalistów może pomóc w lepszym zarządzaniu tymi wyzwaniami.

Hiperfokus jest zjawiskiem, które występuje u niektórych osób z ADHD i polega na skupieniu uwagi na jednym zadaniu lub temacie w stopniu, który przewyższa normalną zdolność koncentracji. W przeciwnieństwie do powszechnego przekonania, że osoby z ADHD mają trudności z koncentracją, hiperfokus może być paradoksalnym objawem, który sprawia, że osoba potrafi intensywnie zaangażować się w konkretne działanie.

Oto kilka cech charakteryzujących hiperfokus u osób z ADHD:

  1. Intensywna koncentracja: Osoba z hiperfokusem potrafi skoncentrować się na jednym zadaniu lub temacie w stopniu, który wydaje się być ponadprzeciętny. Ta zdolność do intensywnego skupienia uwagi może trwać godziny lub nawet dni.

  2. Zapominanie o otoczeniu: Podczas hiperfokusu osoba może być tak mocno skoncentrowana na swojej działalności, że zapomina o otaczającym ją środowisku. Może ignorować bodźce zewnętrzne, nie zauważając zmian w otoczeniu czy przemijającego czasu.

  3. Przerwanie trudne: Wyjście z hiperfokusu może być dla osoby z ADHD trudne. Nawet gdy zadanie jest zakończone lub nie jest już tak istotne, osoba może być oporna na przejście do innych zadań.

  4. Zadania powiązane z zainteresowaniami: Hiperfokus często występuje w kontekście działań związanych z zainteresowaniami. Osoba z ADHD może intensywnie poświęcać uwagę tematom czy projektom, które ją pasjonują, pomijając inne obowiązki.

  5. Efektywność w działaniu: Podczas hiperfokusu osoba może być niezwykle efektywna w wykonywaniu konkretnego zadania, co stanowi kontrast wobec innych sytuacji, gdzie może mieć trudności z utrzymaniem uwagi.

Warto podkreślić, że choć hiperfokus może być korzystny w pewnych sytuacjach, może również prowadzić do problemów, zwłaszcza jeśli powoduje zaniedbywanie innych obowiązków, relacji czy prowadzi do przeciążenia. Osoby z ADHD często doświadczają różnych form koncentracji, zarówno trudności w skupieniu uwagi, jak i epizody hiperfokusu. Skuteczne radzenie sobie z ADHD wymaga zrozumienia i zarządzania obiema tymi formami koncentracji.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym artykule dostępnym tutaj.

Leczenie ADHD u osób dorosłych - jak wygląda?

Leczenie ADHD u dorosłych opiera się na kompleksowym podejściu, które zwykle obejmuje kombinację terapii behawioralnych, psychoterapii oraz, w niektórych przypadkach, farmakoterapii. Terapia behawioralna skupia się na pomocy pacjentom w rozwoju umiejętności organizacyjnych i zarządzania czasem, a także w nauce strategii radzenia sobie z typowymi wyzwaniami, jakie stawia przed nimi ADHD, takimi jak trudności z koncentracją, impulsywność i zarządzanie emocjami. Psychoterapia, w tym terapia poznawczo-behawioralna, może pomóc w rozwiązaniu problemów emocjonalnych i poprawie umiejętności społecznych, często pogarszanych przez objawy ADHD.

Farmakoterapia, często wykorzystująca stymulanty lub niestymulanty, może być także istotnym elementem leczenia, pomagając w regulacji niektórych funkcji mózgu i łagodzeniu objawów ADHD, takich jak nadmierna aktywność, problemy z koncentracją i impulsywność. Jest ważne, aby leczenie było indywidualnie dostosowane do potrzeb pacjenta i mogło obejmować również wsparcie w formie poradnictwa lub coachingu, mające na celu pomoc w codziennym funkcjonowaniu. Kluczową rolę odgrywa również edukacja pacjenta i jego rodziny na temat ADHD, co może przyczynić się do lepszego zrozumienia zaburzenia i efektywniejszego radzenia sobie z nim w życiu codziennym.

Ten artykuł nie stanowi porady zdrowotnej. Jeśli podejrzewasz ADHD u siebie, bądź u znajomej osoby, to pamiętaj że jedyną drogą do diagnozy jest konsultacja ze specjalistą!

Szukasz wsparcia lub osób podobnych do Ciebie? Zapraszam na zamkniętą grupę na facebooku, dedykowaną osobom dorosłym z ADHD!

Zachęcamy do wzięcia udziału w krótkiej, anonimowej ankiecie na temat ADHD: