Pomoc i kontakt

mężczyzna leży na kanapie jedząc fast-foody, jest obrudzony jedzeniem
dsa

Jak ADHD wpływa na odżywianie?

Spis treści:

Zaburzenia odżywiania występują częściej u osób z ADHD, niż u osób neurotypowych. W tym artykule opiszę trzy najbardziej powszechne zaburzenia odżywiania, ich potencjalne związki z nadpobudliwością psychoruchową z deficytem uwagi, oraz ich potencjalne przyczyny.

Jakie są efekty zaburzenia odżywiania w ADHD?

Nadpobudliwość psychoruchowa z deficytem uwagi nie wiąże się mocniej z jednym, konkretnym zaburzeniem odżywiania. ADHD jest bardzo złożone, co przekłada się na bardzo różne skutki u konkretnych osób. Może to być zarówno niedowaga, nadwaga jak i otyłość.

To, co natomiast łączy wszystkie te przypadki, to dużo większe prawdopodobieństwo iwystąpienia zaburzeń odżywiania, niż u osób bez ADHD.

Osoby z ADHD jedzą za dużo, za mało, nieregularnie, niezdrowo, na noc, często zapominają o potrzebie jedzenia. To wszystko może brzmieć absurdalnie, a część z wymienionych sytuacji się wyklucza, jednak dokładnie tak wygląda życie z ADHD – pełen chaos. To jak przebiega zaburzenie u konkretnej jednostki, zależy już od jej indywidualnych predyspozycji.

Jakie są przyczyny zaburzeń odżywiania w ADHD?

  • Trudności w regulowaniu emocji
    Stres występuje pospolicie u osób z ADHD, a jego „zajadanie” jest jednym z łatwiejszych sposobów pozbycia się go. Przez to, bardzo szybko wchodzi w nawyk, odcinając takie osoby od innych, bardziej korzystnych metod radzenia sobie z nim.
  • Hiperfokus:
    W trakcie jego wystąpienia jest o wiele łatwiej przeoczyć potrzebę spożycia posiłku. Osoba w tak nienaturalny sposób skupiona na tym co robi, może odciąć się od bodźców zewnętrznych tak mocno, że nie zauważy pożaru który wybuch dookoła niej, a co dopiero potrzeby zjedzenia czegoś.
  • Impulsywność i nadpobudliwość
    Te czynniki sprawiają, że osoby z ADHD są w ciągłym biegu. Dlatego też często zdarza się jedzenie w trakcie ruchu, czy impulsywne decyzje zakupowe, bez rozważenia wszystkich za i przeciw (mam ochotę na pączka, tu i teraz, i nie mam czasu na zastanawianie się czy cukier mi teraz służy).
  • Niedobór dopaminy
    Jego braki są główną przyczyną ADHD, z drugiej strony natomiast, pożywianie się jest jedną z najbardziej dopaminogennych czynności. Wystarczy dodać 2+2 i wynik nasuwa się sam.
  • Perfekcjonizm
    Stawianie przed sobą zbyt wygórowanych celów, sprawia że osobom z ADHD jest ciężej podjąć decyzje o diecie, czy zmianie nawyków. „Lepiej późno, a porządnie, niż od razu, a byle jak” – takie podejście nie idzie w parze z metodą małych kroków, która okazuje się wybitnie skuteczna u osób z ADHD.
  • Prokastrynacja
    Ten problem również występuje częściej u osób z ADHD, a razem z poprzednim – perfekcjonizmem, tworzą bardzo niekorzystną synergię. Odwleczona gratyfikacja to termin obcy u osób z tym zaburzeniem, a to powoduje niemoc w podjęciu decyzji o zmianie nawyków żywieniowych. W krótszej perspektywie sprawia również, że wybranie fast-fooda z dowozem jest bardziej atrakcyjne, niż przygotowanie zdrowego posiłku samodzielnie.
  • Nadwrażliwość sensoryczna
    Może się również okazać, że konkretne smaki, faktury czy konsystencje pożywienia powodują dyskomfort u osób z ADHD, co może skutkować mało zróżnicowanym menu. Osoby z tym zaburzeniem często spożywają podobne posiłki przez długi okres czasu, co przekłada się na dostarczanie mniejszych ilości różnorodnych składników mineralnych i witamin.

Zmierzenie się z zaburzeniami w ADHD wymaga dogłębnej analizy konkretnego przypadku. Niezbędne jest działanie na wielu płaszczyznach, najlepiej małymi krokami. Jeśli Twoje metody nie zdają egzaminu, to warto skonsultować się ze specjalistą.

Jak pracować nad zaburzeniami odżywiania w ADHD?

Jest to żmudna droga, jednak nie niemożliwa. Najlepiej rozpocząć ją od porzucenia perfekcjonizmu i przygotowania się na wprowadzanie małych zmian, metodą małych kroków.

Harmonogram posiłków jest kluczowym punktem. Osoby z ADHD często mało jedzą w ciagu dnia, przez co maja tendencje do objadania się na noc. Takie posiłki są dużym obciążeniem dla organizmu, są gorzej trawione, wpływają na jakość snu, a ze względu na wolniejszy metabolizm nocą, odkładają więcej tłuszczu w organizmie. Dlatego warto jest zwrócić uwagę na to w jakich godzinach przyjmujemy posiłki, a przede wszystkim zredukować przyjmowanie posiłków po godzinie 18.

Jeśli jednak twój problem polega bardziej na jedzeniu za mało – wtedy bardziej istotne będzie dopilnowanie posiłków w ciagu dnia.

„Zajadanie stresu” – na sam widok tego sformułowania aż ma się ochotę coś przekąsić, dlatego wyzbycie się tego nawyku może wydawać się bardzo trudne. Ważne jest jednak to, aby pamiętać, że zły nawyk najlepiej jest zastąpić nowym, dobrym. Jest to proces długotrwały, ale nie niemożliwy – i ta myśl również musi Ci towarzyszyć w trakcie jego wdrażania. Bardzo dobrym sposobem wydaje zastąpienie go  aktywnością fizyczną. Zamiast sięgać do miseczki z łakociami, czy paczki chipsów, spróbuj się przejść na spacer, lub zrobić kilka pompek lub przysiadów.

Postaraj się również zadbać o jakoś swoich posiłków, jeśli to możliwe, przygotowuj je samodzielnie (to przy okazji może zmniejszyć ADHD TAX).

Najważniejsze jednak jest to, abyś odrzucił perfekcjonizm. Nieodparta chęć wdrożenia tych wszystkich aspektów jednocześnie, jest prostą drogą do porażki i zniechęcenia się do podjęcia kolejnej próby. Pamiętaj – taka zmiana to proces. Jest to coś, co trzeba budować przez dłuższy czas. Nie porywaj się na głęboką wodę. Kiedy poczujesz że jeden nawyk wszedł Ci już w krew, wtedy dopiero zacznij wdrażać kolejny. Jeśli Ci się nie uda – nie poddawaj się, spróbuj ponownie za jakiś czas. W życiu nie chodzi o to aby złapać króliczka, a raczej sprawić, żeby jego łapanie było przyjemnością samą w sobie.

Ten artykuł nie stanowi porady zdrowotnej. Jeśli podejrzewasz ADHD u siebie, bądź u znajomej osoby, to pamiętaj że jedyną drogą do diagnozy jest konsultacja ze specjalistą!

Szukasz wsparcia lub osób podobnych do Ciebie? Zapraszam na zamkniętą grupę na facebooku, dedykowaną osobom dorosłym z ADHD!

Zachęcamy do wzięcia udziału w krótkiej, anonimowej ankiecie na temat ADHD: